STALIN MEHMET ( ISMAIL CUNEYT)Komünist gelişmede kesintisizliğin adı

STALIN MEHMET ( ISMAIL CUNEYT)Komünist gelişmede kesintisizliğin adı

TİKB Merkez Komitesi üyesi İsmail Cüneyt, 21 Aralık 1983′te askeri faşist rejim tarafından gözaltında kurşuna dizildi. Kalbi hizasında yarım ay biçiminde dört kurşun, ona işkencede boyun eğdirememiş olmanın hırsını taşıyordu.

İsmail Cüneyt, ölümsüzleşen adından başka, komünist bir önder olarak örnek yaşamını bıraktı bizlere. Komünisti biçimlendiren, savaşımda bilinç ve kararlılık, devrim tutkusu ve inancı, kendini sakıncasızca adama, kesintisiz yenilenme ruhu, örgüt adamı olma ve onu özenle koruma onuru ışıldıyor orada...

Bir yoldaşının anlatımından:

Sanıyorum ilk olarak İMT’de gördüm. Çok fazla konuşmadığını hatırlıyorum…

İleri Militanlar Toplantısı’ndan sonra taşındığımız Sahrayıcedit’teki evde sürekli kalmaya başlamıştı. İMT’de alınan kararlar üzerinden OÇ çıkmaya başlayacaktı. Platformun hazırlanması, temellerin atılmasına yönelik yoğun bir çalışma başlamıştı. Sürekli olarak okuyup yazan, geceleri oturan, geceleri yazan ve çalışan… Sıkıntılıydı ama bunları dışa yansıtmaz, dile getirmezdi. Sadece bir şeyleri çözmeye çalıştığı zaman yüzündeki ifadeden bunu anlardım. Kimi zaman ev içinde şakalaşarak stres atmaya çalışırlardı, o zamanlar yaşadığı stresi farkederdim. Yoğunlaştığı zamanlar bu tür takılmalara pas vermezdi. Bir şeyi, yazıyı hallettikten, belli bir noktaya getirdikten sonra keyiflenir ve ev içindeki şakalaşmalara dahil olurdu.

Belli bir dönem yazıya yoğunlaşmasına karşılık, daha çok dışarıda olurdu. Eve, dışarıdaki işlerin verdiği stresle gelirdi. Tezcanlıydı. Bunun getirdiği sıkıntılarla zorlanma, yapıda çıkan sorunlar, işlerin istediği gibi gitmemesi vb. onu strese sokardı ama bunu tümüyle kitaplara saldırarak çözerdi. Çayı çok severdi. Sürekli o sıkıntılarını aşmak için kitaplara saldırırdı. Gece çok geç vakitlere kadar –gündüz dışarıda dolaşmış olsa bile- kitaplara yoğunlaşırdı. Gece çalışmalarının ayrı bir anlamı vardı o dönem. Koşullar gereği illegal bir ev yaşamında geçmişe oranla çok daha uyanık ve dikkatli olmak gerekiyordu. Geceleri 12′den sonra ışık yanan evlere devriye gezen askerler girip rahatça “ne yapıyorsunuz?” diye sorabiliyordu. Bu nedenle geceleri çalışacakları zaman bulundukları odanın penceresine kalın bir battaniye asılırdı, dışarıya ışık sızmasın diye, bu her gece yapılan bir işlemdi. Özellikle komşulara karşı sesin duyulmaması için çok sessiz, gürültü yapmadan çalışırlardı. O yüzden gece çalışmaları o dönemde normal dışı bir yaşam biçimiydi.

Diğer yoldaşlarla geçen konu, sohbet ve tartışmalarda daha çok dıştan bir gözlemci olarak yer alırdı; diğer yoldaşlara göre teorik birikim anlamında oldukça geriydi. Ama bunu kendine güvensizliğe dönüştürmezdi. Biliyormuş gibi de davranmazdı. Bu tür durumlarda en çok dinler, anlamaya çalışırdı. Kendi bilgileri üzerinden, tartışmayı soru sorma biçiminde derinleştirmeye çalışırdı. Daha çok Osman, …, Sezai, Fatih’in bir araya geldiği bu tür ortamlarda dinlerdi, sessiz kalırdı ama bu bir eziklik şeklinde olmazdı. Gözlerini açar, düşünceli bir şekilde açar, dinlerdi. Arada sorular sorar, ama çok konuşmayı tercih etmezdi. Diğer taraftan kendi eksikliğini daha fazla okuyarak tamamlamaya çalışırdı. Okuma biçimi hırslıydı, bu gözlerinden anlaşılırdı. Daha sonra da genelde düşünürken görürdüm. Bazen notlar alırdı, o zaman ertesi gün yapacağı işleri üzerine yoğunlaştığını anlardım. Ev içi yaşamda ona ne kadar takılmaya çalışsalar da gerginlik yaratmazdı. Ama genel olarak ben onun rahatlamış bir halini hiç görmedim. Her an tetikte yaşayan bir insan haliydi. O yüzden de kimi zaman onu gevşetmek için yapılan şakalara tepki verdiği de olurdu.

1979 yılı boyunca evde yoğun bir tempo vardı. O zaman ben de daha çok karşıda kalıyordum, evde fazla durmuyordum. Akşamdan akşama ya da arada bir gittiğimden günlük paylaşımım azdı. Belli bir süre sonra, bildiğim kadarıyla herkes belli bir bölgenin sorumluluğunu almış, başka illere gidip geliyordu. O sirkülasyon içinde kalıcı, sabit bir ev yaşamı yoktu. Sürekli değişirdi. İsmail’in işleri daha çok İstanbul’daydı diye hatırlıyorum ama o da gidip gelirdi, başka bir ile mi giderdi bilmiyordum. O ev daha çok otel gibiydi. Sabit kalan bir yoldaş vardı. O yüzden İsmail’le ilgili olarak sadece gözlemlerim üzerinden bilgim vardı.

En son o evde 1. Konferans gerçekleştirildi. Bundan önce kendi aralarında çok yoğun tartışma ve konuşmalar oldu. Sonrasında da devam etti bunlar. Bu evden taşınmamız THKO-MK evinin karşı apartmanda olduğunu anlayınca oldu! O dönem ayrılık sürecinden sonra çatışmalar başlamıştı. Zeytinburnu tarafında bir toplantı olmuştu; onda İsmail yoktu o zaman. … ve Ali Algül katılmıştı. Toplantı çıkışında bize hizipçi diye saldırmışlardı. Ali Algül’ün ölümünü de o evde öğrenmiştik. Ben onunla buluşmaya gidecektim. Günaydın gazetesinin arka sayfasında bir fotoğraf. Hayatımın ilk şokunu orada yaşadım. Öldürmeye varacağını bilmiyorduk. Onun ölüm haberini almıştık. Sahrayıcedit’teyken çatışmalar başlamıştı ve karşı apartmandakileri görünce evden hızlı bir şekilde taşındık.

Kozyatağı’ndaki eve geçtiğimizde 1980 başı idi. Cunta haberini orada almıştık. Bu evde İsmail, .., Osman, Fatih, …, … toplantı yaparlardı. O toplantıların olduğu günlerde biraraya gelirlerdi, onun dışında evde kalınmazdı. İsmail de sürekli kalmazdı ama diğer yoldaşlara göre daha çok kalırdı. 1. Konferans sonrası herkesin diğer illerdeki işleri ve pratik işleri öne çıktığından o süreçte eve çok yorgun geldiğini hatırlarım. Buna rağmen, bir şeyler okuyup yazmaya çalışırdı. Sürekli not alır, önce okuyup sonra not almak değil, daha pratik olmaya çalışırdı. Daha çok yazı yazardı. Toplantılarda bazen çok yoğun tartıştıklarını seslerinden anlardım ama konularını bilmezdim.

Türk sanat müziğini sever ve dinlerdi. Öyle zamanlarda gevşer ve biraz rahatlardı, gergin havası giderdi. Genelde İsmail’in güldüğünü uyanırken görürdüm sadece. Uyanırken çocuk gibi gülerek uyanırdı, ondan sonra bütün gün güldüğünü görmezdim. Bazan Adana’dan gelen yoldaş olunca boğma getirir ve birer bardak içer, birbirlerine takılırlardı. O zamanlar güldüğünü görürdüm. Onun dışında çok yoğun yaşardı. O dönem elektrikler çok kesilirdi. Elektrikler kesilince herkes iş bırakır, mutlaka biri şarkı söyler, daha çok da Sezai söylerdi, ondan istekte bulunur, birbirleriyle şakalaşırlardı. Herkes için stres olan elektrik kesintisi bizim evde mola zamanı olurdu. O yüzden Kozyatağı’ndaki evde elektrik kesintilerini daha çok hatırlıyorum.

Sefaköy Direnişi
O dönem İran’da devrim olmuştu. Dünya hareketliydi. En çok o konu üzerine tartıştıklarını, İran Devrimi konusunda yorum yaptıklarını hatırlıyorum. Daha çok iç sorunlara ilişkin konuları kendi aralarında konuşur, dolaylı ifade ederlerdi. O yüzden onları yorumlayıp anlatamayacağım. Benim yanımda silahlı eylem vb. konulara ilişkin en ufak bir şey konuşulmazdı. Ama Orak Çekiç gecikince, baskıda sorun çıkınca bunları konuştuklarını biliyorum. Baskının teknik sorunları üzerine konuşurlardı. O yüzden bizim silahlı eylemlerimizi OÇ’den öğrenirdim. Ama bu işin içinde olduklarını biliyorum. Çünkü eve silah vd. girer çıkardı. Zaman zaman bunların kullanılıp geldiğini vb. de bilirdim, ama ne olduğunu bilmezdim.

Onun bir arabası varmış. Eve arabayla gelirmiş. Ama arabayı başka yere parkettiği ve ben de arabanın olduğunu bilmediğim için bir keresinde tesadüfen evden çok uzakta arabanın içinde onu gördüğümde şaşırmıştım.

İsmail’e yoğunlaşarak anlatıyorum. Ev yaşamında bende en çok iz bırakan, Sefaköy’den sonra eve gelişini hatırlıyorum. Gözlüğünün camı kırılmıştı, üstü başı perişandı, yorgun ve üzgündü. Ne olduğunu söylememişti. Ben, “Biraz dinlen kötü görünüyorsun” dedim. “Ne oldu?” dedim, bir şey söylemedi; “Bir şey yok” dedi sadece. Yatıp uyur diye düşünüyordum. O haliyle gece yarısına kadar bir şeyler yazdı. Bu bende iz bırakan bir şey olmuştu. Sürekli bir şeyler yazdı geç vakte kadar, ben uyumuşum. Sonra da sabah erkenden çıkıp gitti. Daha sonra da gazetelerden Sefaköy’ü okumuştuk. Ama yine de ikisini birleştirebileceğim hiçbir ipucu vermediği için kafamda soru işaretleri kalmaya devam etti. Daha sonra aranır duruma gelince daha dikkatli davranmış ve tip değiştirmişti. O yüzden biraz daha ihtimaller kuvvetlenmişti ama ipucu verecek en küçük bir davranışı olmamıştı.

Aslında hassas bir insandı. Görüntüsünün nedeni kişilik özelliğinden kaynaklı değildi. Ama illegalite konusunda oldukça katıydı. Çocukluğunu anlatırdı, zaman zaman anılarını anlatırdı. Konuşmayı sevmeyen bir insan değildi. Sohbet açılınca bunlardan söz eder ama çalışmalarına ilişkin hiç ipucu vermezdi. Donuk bir insan değildi. Ev yaşantısında işleri paylaşmaya özen gösterirdi. Hiçbir şey söylenmeden, şu niye olmadı vb. demeden yapılması gerekiyorsa kendisi çözerdi. O zamanlar çamaşırları bulduğumda ben yıkardım, buna izin vermez, kendi çamaşırını yıkardı. Kendi işini yaptırmamak için özen gösterirdi.

Ortak sohbetler daha çok genel sorunlar üzerine olurdu. İran Devrimi, Dev-Yol’un durumu vb. üzerine konuşulurdu. O süreçte THKO ile olan sürtüşmeler konuşulurdu. Özel ve iç sorunlara ilişkin o sohbetlere ben hiç tanık olmadım. Günlük yaşamda doğal ve kendi yaşamında şu yemeğin iyi olup olmadığı vb.nden sözederlerdi. “Robot gibi” değillerdi. Evin sorunları, komşuluk ilişkileri vb. konuşulurdu...

1982 Anayasa oylamasında ikametgah bildirimi zorunluydu. O dönem seçim için İsmail bizim evden akrabamız olarak yazılmıştı. Sonra onu seçim sandığının başında durması için yazdıklarını öğrendik. Nasıl çözeceğimizi düşünüyorduk. Sandık başında duramazdı, ama gitmese de ev basılırdı. O şu çözümü buldu; hiç gitmemek de olmaz, gitmek de olmaz. Geç gidip özür dileyeyim, sakal traşı vb. de olmadan 1 saat geç gidip “geç yattım uyanamadım” vb. derim, dedi. Böyle yaptı. Onlar da başka birini zaten bulmuşlardı. Çözümü böyle bulduk.

Daha sonraki dönemlerde artık arabasını gördüm. Ben de bazı şeyler için arabayla onunla birlikte gittim. Araba kullanırken arabanın içinde kaybolurdu. Araba Renault Station’dı. Ama o ufak tefek olduğu için arabanın içinde görünmezdi. Arama noktalarında dikkat çekici bir görünümü olmazdı. Aranan tiplere uymazdı görüntüsü, tipten kurtarırdı. Birkaç kez arama noktasından geçtiğimizde çok soğukkanlı, işinde gücünde tipik esnaf izlenimi verir, işinden kalıyor havasında olurdu. Gayet doğal davranırdı.

Aynı dilden konuşmak
Çocukluk anılarına ilişkin; yoksul bir köyde yaşadığını, arabaları ilk kez köylerine yakın karayolundan geçerken gördüğünü, vb. anlatırdı. Arabaları kendilerine çok yabancı, bambaşka bir şey olarak gördüklerini anlatırdı. Onun içindeki insanları kendi dünyalarından olmayan, başka dünyanın insanları olarak düşünürlerdi. Aklı başına gelmeye başladığı dönemlerde, arabaları köylerinin yakınından geçen yabancı bir şey olarak görüp taşladıklarını daha sonra bundan vazgeçtiklerini anlatırdı. Hareketli bir çocukluk geçirmişti. Çok yoksul olduklarından memleketinin Doğu illerinden olduğunu sanıyordum. Kürtçe bilmediğini, Kürt olmadığını da biliyordum. Ama Balıkesirli olduğunu öğrenince, Ege’nin tüm köyleri zenginmiş gibi bir yanılsama içinde olduğumu anladım.

Hacettepe’de okuyormuş. Hangi bölüm olduğunu bilmiyorum. Sezai ile ilişkileri çok iyiydi. Onunla Hacettepe üzerine dolaylı sohbetleri olurdu. Geçmişte ortak paylaşımları olduğunu anlardım.

Kendi yaşamında giyim kuşam konusunda çok titiz değildi ama özellikle bazı günlerde pantolonunun ütülü, ayakkabısının temiz olmasına çok özen gösterirdi. Bu kendi çalışmalarına göre düzenlediği bir şeydi. Çok titiz olmasından değildi. Ama günlük yaşamında temiz bir insandı.

Yoldaşların ilişkilerinde, o doğal ortamlarda bazen varolan samimiyeti garipsediğim olurdu. Çünkü çok farklı kültürlerden ve yaşam biçimlerinden gelmişlerdi. Bu anlaşılıyordu. Kültür ve yaşam alışkanlıkları çok farklı olmasına rağmen hepsi de aynı dilden konuşabilirlerdi. Günlük yaşam ve her türlü alışkanlıkları ile çok farklı özelliklere sahip olmalarına rağmen siyasi konular konuşulurken aynı eksende buluşurlardı. En hoşuma giden, herkes bu tartışma içinde çok değişik örnekler verirdi. Bu örnekler yaşam alışkanlıkları ve kültürlerinden gelirdi, atasözleri, vecizeler, fıkralara kadar çeşitlilik vardı. Bazen birbirlerinin esprilerini farklı kültürden olduğu için açıklamasını istedikleri bile olurdu. O yanıyla oldukça renkli bir tablo ortaya çıkardı. Çoğu zaman birbirlerinin yaşam biçimlerine takılıp gülerlerdi. Çünkü hepsi farklıydı. En çok espri yapılan konuların başında o farklı kültürlerin getirdiği ayrıksılıklar gelirdi. Ama siyasi konular üzerine konuşurken, HK üzerine ayrışma noktaları vb. konuşurken, o kadar renkli bir tablo ortaya çıkmazdı. Ama herkes kendi cephesinden o noktaya varırdı. Böyle bir benzemezliğin benzerliği ortaya çıkardı.

Hiç kitle ortamında görmedim.

Her şeyi yeniden kuracak bir enerji
Kuruluş döneminde ölçü şuydu: Herkes bulunduğu alanın ilki oluyordu. İlki olmasının getirdiği özellikler vardı. Her şeyi yeniden kuracak, sıfırdan başlayacak bir enerjiye sahip olması. Bu sıfır; tüm yapıları eleştirerek çıkış yapıyorsun, kendini onların dışında bir yere koyuyorsun, o yerin daha önce yaşanmış bir geleneği yok, devrimci yaşam anlamında var, ama onlar üzerinden sen eleştirel bir yaklaşımla ortaya çıkıyorsun. Sıfır noktası dediğim bu. Yeni bir adım atıyorsun… burada ölçü o enerjiye, yeniden başlama-inşa etme enerjisine, güce, yaratıcılığa, inisiyatif ve kendine güvene sahip, bu konuda girişimci, üretken olmak. Genel çerçeve üzerinden kendisi de buna bir şeyler katma gücünü kendinde bulabilenler. Ölçü bu noktada bunun mükemmel olması üzerinden değil, bu potansiyeli taşıyıp taşımadığı üzerindendi. Bu yüzden de en çok sevinilen şeyler, hep yaratıcılık örneği gösteren, katkı sağlayan, o ana kadar yapılmamış şeylerin ortaya çıkarılmasıydı kişiler üzerindeki değerlendirmede. En önemli şey yaratıcılıktı. Bu yüzden de bir kişide en çok eleştirdikleri, sohbet arasında konuşmalardan hatırladığım, köylülük özellikleri taşıyan kişilerin üzerine çok espri yaparlardı. O dönem köyden şehre göçün çok yoğun yaşandığı ve semtlerin özelliklerinin şimdikinden daha farklı ve köy kültürünün hakim olduğu bir dönemdi. Her bölgenin ayrı bir köy olduğu, kapitalizmle çelişkilerin yoğun olduğu, bu çelişkinin köylü kültüründe imece vb. ile çözmeyi yoldaşlık ve dayanışma olarak gören, aslında ise köylü imecesi anlayışından oluşan bir anlayış o dönemki devrimci kültürü belirlerdi. En çok eleştirdikleri bu olurdu. Bunu kendi içimizde eleştirirlerdi. Özellikle semtlerdeki devrimcilerin köylü kültürü özelliklerini en çok eleştirirlerdi. Kendi içlerindeki tartışmalarda bile köylü kültürü üzerinde epey atıfta bulunulurdu. İsmail’in de köylü olduğunu anlatması, bir yanıyla o kültürden uzaklaşma noktasında ciddi bir çaba harcadığının göstergesiydi. Bu noktada en önemli çabalardan birisi, özellikle kendi başına ayakta durma, yoldaşlık ilişkisini imece olarak görmeme ve her işini kendi yapma, paylaşarak ama birilerine güvenerek ya da birilerinden destek bularak değil kendine güvenerek yapmak idi. Yeniliklere açık olmak, bu konuda tutucu değildi. Ciddi bir çabası olurdu. Öğrenme çabası daha fazlaydı.

Yaşamın içinde zaten birçok noktada problem çözücü durumundaydı. Bu sırada yoldaşlardan öğrenmeye çalışırdı. Onları dinler, ama kendisi de anında öneri getirirdi. Günlük yaşamda böyleydi. Tipik bir uygulayıcı değildi, inisiyatif koyma noktasında gelişkindi. Geri olduğu konularda inisiyatifsiz kalmak yerine daha çok çaba harcardı. Öğrenmeye, bir ucundan yapmaya başlayarak çözmeye çalışırdı.

Hepsinde olan bir özellik: Bir yerlerden bir şey beklentisiyle iş yapmazlardı, her şeyden önce kendilerine güvenerek iş yaparlardı. Çünkü onlar ilkti, ama bu ilk olmak onlar için yük değildi. Bunu kendilerinde taşıyabilecek güvene sahiplerdi. Zaten ayrılık sürecinde her yönüyle çok ciddi sıkıntılar yaşanmasına rağmen ayakta kalabilenler kurucu oldu. Diğerlerinin çoğu HK’ya geri döndü. Yükü kaldıramayanlar, muhalefet başlangıçta çok geniş iken daha sonra çok az kalmıştı. Bu yükü taşıyabiliriz diyenler kalmıştı. Ortak özellikleri olarak kurucu olmanın getirdiği doğal önderlik, yapıcılık, üretkenlik vardı. Bir yanıyla da dönemin avantajı, AEP ve Enver Hoca’nın değerlendirmeleri, diğer şeyleri değerlendirmede ön açıcılık sağlıyordu. Bu inkar edilemez. Sovyet revizyonizmi ile sınırların çizilmesi, Çin ile sınırların çizilmesi, ML’nin ve Stalin’in esas alınması, ortaklaşılan asıl çizgide yol açıcılık sağlayan temellerdi. Bu kişisel kahramanlık özellikleriyle açıklanacak bir durum değil. Bir dizi ayrışmanın yaşandığı, teorinin karmaşası içerisinde ML’nin her yönüyle yaşamda savunucusu olabilmek, böylesi kişilik özellikleriyle donanmayı zorunlu kılıyordu. O dönem kolay olan, hala SSCB’nin, Çin’in sosyalist bir ülke olarak göründüğü bir dönemde onlara dayanarak devrimcilik yapmak iken, tüm dünyada prestij ve gücü olan ülkelere dayanarak devrimcilik yapmak daha kolayken, ya da genel olarak halkçılığın kabul gördüğü bir dönemde senin doğrudan işçi sınıfı çalışması üzerinden şekillenmeye çalışman, bunu TKP revizyonizminin geleneksel işçi çalışmasının dışında yürütmeye çalışan, bunun üzerinden şekillenme iddiasıyla ortaya çıkmak oldukça güçlü bir yapılanmayı ve güçlü önderlikleri zorunlu olarak gerektiren bir durumdu.

Sonuçta THKO’dan ayrılırken bunlar yazılıp çiziliyordu. Bunlar THKO içinde dalgalanma yaratmıştı. Ben de daha çok bunları yazanlar kim diye merak ediyordum. Hareket içinde yer almadan önce yazılarından tanıdığım insanlardı. Bunları yazıyorlar ama yapabilecekler mi diye düşünüyordum. Sonra yoldaşları tanıdıkça onların kişilikleriyle bütünleşen o kararlılıkları sonuçta bu iddianın boş bir iddia olmadığını anlayıp daha çok güvenmeme sebep oldu. Cezaevi süreçlerinde diğer yapılardan birçok insanın örgütlerden kopuş nedeni olarak önderliklerinin hatalarını göstermeleri, bu yanıyla ‘80 döneminde önderliğimizin bu noktadaki farkını ve güçlülüğünü benim açımdan gösteren, daha netleştiren bir gösterge oldu. Çünkü 24 saatini gözlemleyebildiğim bir insanın devrime olan bağlılığını ve de görevlerine sarılışını çok daha net görebilirsin, ben bu şansa da sahiptim.

Stalin Mehmet
Herkes ona ‘Stalin’ derdi. Bunun nedeni genelde burjuvazinin dilinde Stalin kötü anlamda kullanılan bir tanım olurken, bizim içimizde ona Stalin denmesi, özellikle onun kişilik özelliklerindeki iş bitiriciliği ve kendi başına iş yapma, işin üstesinden gelebilme ve hatalarla uzlaşmama, özellikle örgütsel konularda hiçbir esnemeye fırsat vermemesiydi. Çoğu zaman kendi istemleriyle, yani kendi yaşamından fedakarlığın tek kıstası vardı: Örgüte ilişkin konularda bu fedakarlığı sonuna kadar yapmak ama bunun dışında kendi kişiliğine dönük şeylerde taviz vermemek, kendi kişiliğinden taviz vermemek. Çünkü bu konuda yapılan kimi şakalara da çok sert cevaplar verdiği olurdu. Fedakarlığı birilerinin hoşuna gitsin diye değil, örgütsel amaçlarıyla uyumlu olarak yapardı. Diğer taraftan da eleştirel yaklaşımda da o, örgütsel sorunlara ilişkin yaklaşımdaki eleştirelliğinde uzlaşmazdı. Kişilere dönük yaklaşımında ise bazı konularda oldukça esnek ve uzlaşmacı hale gelebilirdi. İnsanların yediği, içtiği, giydiği, hoşlandığı şeylere aldırış etmezdi. Ev işlerinde çok titiz olmamama rağmen bu konularda hiç sorun çıkardığını görmedim.

Ben yakalandığım zaman, ‘83’te İsmail evde çok kalmıyor, arada bir uğruyordu. O yüzden yakalanma dönemimde çok fazla hatırladığım, ona ilişkin “son gördüğüm şöyleydi” diye bir şey yok. Yanlış hatırlamıyorsam; Metris’teyken yılbaşı için hazırlık yapıyorduk. Program yapıyor, birbirimiz için hediyeler hazırlıyorduk. 1984 yılbaşıydı. Operasyon haberini aldık. O güne kadar ismini bilmediğim sadece Mehmet olarak bildiğim İsmail Cüneyt’in benim tanıdığım Stalin Mehmet olduğunu öğrendim. Bizim için cezaevi sürecinde yaşadığımız en acı gün oldu. Çünkü o dönem içerde bulunan yoldaşların hepsi onu çok yakından iyi tanıyorlardı ve birçok paylaşımları olmuştu. Diğer taraftan şehit haberinden daha sonra İsmail Cüneyt’in Stalin Mehmet olduğunu öğrenmemiz de çok daha ağır oldu.